Hoogbegaafde autist overleeft in een niet-autistische wereld

Enige maanden geleden kwam het (inmiddels op talloze websites gekopieerde) verhaal naar buiten dat een Amerikaanse psychiater op zijn sterfbed verklaard zou hebben dat ADHD een verzonnen ziekte zou zijn. Complotdenkers maken overuren tegenwoordig en dit klonk als een complottheorie rond de farmaceutische industrie, dus ik was niet overtuigd. Terecht, zo bleek.

Van tijd tot tijd duiken verhalen op waaruit allerlei complotten zouden moeten blijken. Om wat recente voorbeelden te noemen: Al Gore zou in een interview het bestaan van ‘chemtrails’ hebben toegegeven, en uit een TED-presentatie van Bill Gates zou moeten blijken dat hij via een vaccinatieprogramma de wereldbevolking zou willen decimeren (en u dacht dat Adolf Hitler al erg was). Ik heb het interview en de presentatie destijds bekeken, maar de beweringen van de complotdenkers bleken er niet door onderbouwd te worden.

En nu hebben we dus de complottheorie dat ADHD een verzonnen ziekte zou zijn.

Het complot

De Amerikaanse psychiater Leon Eisenberg zou op z’n sterfbed toegegeven hebben dat ADHD een verzonnen ziekte zou zijn. Gezien het baanbrekende werk dat dr. Eisenberg verricht heeft en de glanzende carrière die het hem opgeleverd heeft is het waarheidsgehalte van die bewering op z’n zachtst gezegd twijfelachtig, maar als we de complotdenkers moeten geloven heeft dr. Eisenberg dus bekend de kluit decennialang belazerd te hebben—en dat dan natuurlijk ongetwijfeld zodat de farmaceutische industrie grof geld kon verdienen aan medicijnen voor deze ‘verzonnen ziekte’.

Alleen, klein detail wat de complotdenkers gemakshalve maar even negeren: dat heeft dr. Eisenberg niet gezegd. Het is weer een geval van niet lezen wat er staat maar lezen wat je wilt dat er staat, en negeren wat er staat maar niet in je complottheorie past.

Der Spiegel

De bron van het hele verhaal is het artikel ‘Die gestresste Seele‘ in het Duitse weekblad Der Spiegel (jaargang 2012, nummer 6, 2 februari 2012). De letterlijke passage:

“ADHS ist ein Paradebeispiel für eine fabrizierte Erkrankung”, sagte Eisenberg. “Die genetische Veranlagung für ADHS wird vollkommen überschätzt.”

 

Die uitspraak is dan weer overgenomen uit een interview met dr. Eisenberg uit 2009, zeven maanden voor zijn overlijden. Met gevoel voor melodrama wordt die uitspraak dan ook veelvuldig aangeduid als “bekentenis op zijn sterfbed”.

Vertaling en interpretatie

Het interview uit 2009 zal in het Engels plaatsgevonden hebben. Het blad Der Spiegel is Duits, maar dr. Eisenberg is geboren in de VS als zoon van Russische immigranten en dus is het hoogst onwaarschijnlijk dat hij ooit Duits geleerd heeft. Dat betekent dus dat het citaat een vertaling is en daarmee per definitie de interpretatie van de vertaler. Dat laat ruimte voor vertaalfouten.

Vervolgens werd de Duitse versie door de complotdenkers in het Nederlands vertaald (nog meer ruimte voor fouten, want vertaling van vertaling), waarbij de tekst—zoals bij complotdenkers gebruikelijk—zo werd geïnterpreteerd dat er een complottheorie omheen verzonnen kon worden.

Wat hebben de complotdenkers nu precies gedaan? Ze hebben het citaat “ADHS ist ein Paradebeispiel für eine fabrizierte Erkrankung” vertaald als “ADHD is (een schoolvoorbeeld van) een verzonnen ziekte”, de rest van de uitspraak van dr. Eisenberg hebben ze genegeerd en hun vertaling hebben ze opgevoerd als “bewijs”.

De tweede helft (“Die genetische Veranlagung für ADHS wird vollkommen überschätzt”) betekent in het Nederlands namelijk: “De genetische aanleg voor ADHD wordt volledig overschat”. Waarbij opgemerkt zij dat “zwaar overschat” een betere vertaling is.

Diagnoses en etiketjes

Oftewel, dr. Eisenberg heeft niet beweerd dat ADHD een verzonnen ziekte is maar een ‘gefabriceerde’ ziekte omdat de genetische aanleg voor ADHD wordt overschat. Waar dr. Eisenberg tegen ageerde was de gewoonte van veel psychiaters om te kijken wat er aan pillen voorhanden is en op basis daarvan de patiënt het bijbehorende etiketje op te plakken, in plaats van eerst onderzoek te doen en op basis daarvan een diagnose en bijpassend behandelplan op te stellen.

Het is natuurlijk ook wel erg makkelijk om patiënten die veel energie hebben even snel het etiketje ‘ADHD’ op te plakken en dan Ritalin voor te schrijven.

Dus, helaas voor de complotdenkers: ADHD is geen ‘verzonnen ziekte’ maar een echte aandoening welke vaak ten onrechte gediagnosticeerd wordt.

Peer review

Het zou ook niet logisch zijn. Dr. Eisenberg heeft z’n carrière gewijd aan uitgebreid en baanbrekend wetenschappelijk onderzoek naar psychiatrische stoornissen en er over gepubliceerd. Dat betekent dat (zoals bij wetenschappelijk onderzoek gebruikelijk) zijn onderzoeken door vakgenoten bestudeerd zijn (de zogeheten peer review) en zijn experimenten herhaald zijn.

Een van de geboden van wetenschappelijk onderzoek is namelijk dat als experimenten herhaald worden onder gelijke omstandigheden als het oorspronkelijke onderzoek, het ook dezelfde resultaten moet opleveren. Blijken de resultaten echter niet reproduceerbaar dan wijst dat er op de oorspronkelijke onderzoeker op z’n minst een prutser was.

Geen genade

De wetenschappelijke wereld kent wat dat betreft weinig genade: als ontdekt wordt dat je als wetenschapper de kluit belazerd hebt zijn je carrière en reputatie om zeep.

Dat overkwam een aantal jaren geleden bijvoorbeeld ook dr. Andrew Wakefield, welke beweerde bewijs te hebben voor een verband tussen BMR-vaccinaties en autisme. Zijn onderzoeksresultaten bleken niet reproduceerbaar, hij werd ontmaskerd als fraudeur, z’n carrière en reputatie werden verwoest. Alleen de aluhoedjes geloven ‘m nog.

Maar is dat dr. Eisenberg overkomen? Nee. Zijn onderzoeken overleefden de kritische blikken van zijn vakgenoten, zijn werk leverde hem een staat van dienst op waar elke psychiater jaloers op is.

Wereldprimeur

Maar er is meer. Stel dat hij in 2009 inderdaad toegegeven zou hebben dat ADHD een verzonnen ziekte was. Dat zou de journalist welke hem interviewde beslist niet hebben stilgehouden, want dat zou een primeur van jewelste geweest zijn! Maar er gebeurde niets. Ook toen die uitspraak van dr. Eisenberg werd aangehaald in het artikel uit 2012 gebeurde er niets, terwijl (als de complotdenkers inderdaad gelijk zouden hebben), het toch wereldnieuws geweest zou zijn.

Maar ook nu weer niets, tot eerder dit jaar een complotdenker kennelijk op zoek was naar materiaal om een nieuwe complottheorie omheen te verzinnen en per ongeluk dat artikel onder ogen kreeg. De rest, zoals dat zo mooi heet, is geschiedenis.

14 Responses to ADHD toch geen verzonnen ziekte

  • Gwénaël Paris says:

    Hallo meneer Van Baardwijk/ (Jeroen),

    Dank voor dit uitstekende stuk. Helder, genuanceerd en draagt hopelijk bij aan het tegengaan van alle rotzooi op het internet. Helaas is het zelden mogelijk om warrige en complotdenkende personen te overtuigen.

    Vriendelijke groet, Gwénaël

  • Yasmin says:

    Goed en helder geschreven.

    Als iemand die ADHD heeft/ervaart kan ik zeker stellen dat de klachten/symptomen van ADHD dermate omkaderd en gedefinieerd zijn dat het mij relatief lastig lijkt om dit te verzinnen danwel te faken.

    Zeker omdat door ADHD, naar wat ik weet, de hersenen er fysiek anders uitzien/functioneren. De frontaalkwab is dan, geloof ik, minder/anders ontwikkeld ten op zichten van mensen die geen ADHD hebben. Op deze manier zou er bv. gemakkelijk een onderzoek opgezet kunnen worden met randomized controlled trials om dit misschien causale verband te onderzoeken
    (Als dit niet al gedaan is).

    Zelfde verhaal voor erfelijkheid. Check of de ouder(s) de diagnose ADHD hebben gekregen in de kindertijd. Zo niet, dan wordt het wat lastiger om de ouder(s) te diagnosticeren omdat ervaringsverhalen uit de kindertijd essentieel zijn voor de diagnose bij volwassenheid. Dit omdat de klachten (kunnen) veranderen.

    Zelf heb ik heel kort Ritalin geslikt en daarna Dipiperon tot mijn 11e en nu functioneer ik gewoon prima zonder enkele medicatie. Niet verslaafd aan medicijnen dus.

    Ik heb wel meerdere malen gehoord dat ADHD ongeveer 10, 20 jaar geleden een mode diagnose zou zijn, dus dat het vaak *ten onrechte* gediagnosticeerd zou zijn.

    Wat heb jij daar over gehoord, Jeroen?

    • Jeroen says:

      Het is mij niet bekend of de diagnose ‘ADHD’ vroeger een ‘modediagnose’ was, ik constateer echter wel dat het dat tegenwoordig wel is. Kinderen met veel energie werden vroeger gewoon ‘druk’ of ‘levendig’ genoemd, tegenwoordig krijgt bij wijze van spreken elk kind dat niet de hele dag naar een beeldscherm staart (TV, computer, Nintendo) al het etiketje ‘ADHD’ opgeplakt. In vroeger jaren lieten we ‘drukke’ kinderen gewoon lekker buiten spelen zodat ze hun energie kwijt konden, tegenwoordig stoppen we er pillen in om het te onderdrukken.

  • Thijs says:

    Wellicht is het ook niet aan ons om te bepalen of het wel of niet verzonnen is, of wat de oorzaken zouden kunnen zijn.

    Ik stel voor WEL kritisch te zijn naar de achtergrond van de medicatie die je krijgt aangeboden door je dokter. Het kan zijn dat deze man aannames doet over de (bij)werking van het product omdat hij ook slecht is geinformeerd. Dit vanuit naiviteit.

    De slager die zijn eigen vlees keurt (Big Pharma) is per definitie niet te vertrouwen.

  • Henk Brasschaat says:

    Fantastisch hoe mensen hier durven te beweren dat een psycholoog geen enkel verstand van neurologie heeft en vervolgens ZELF zonder enige noemenswaardige opleiding of kennis te bezitten zo iemand onderuit denken te kunnen halen. Snappen jullie nou zelf niet dat je hier geen enkel PUNT hebt? Oja en al die mensen die ADHD HEBBEN, hebben ook geen punt, want ten opzichte van dit artikel heet dat omgekeerde bewijsvoering. Kunnen we dan misschien nu wel iets vroeger uit bed stappen en wat interessants posten ipv te welles/nietes’en? Want voor welke kant je ook bent, ZONDER argumenten kun je beter je mond houden.

  • Gelland Vrolijk says:

    Onze oudste zoon kreeg diagnose ADHD als kind door de huisarts! Gelukkig waren wel zelf begonnen met een geur-kleur en smaakstoffenvrij dieet. Alles bio- alles verantwoord. Dat hielp prima. Echter 25 jaar geleden werdt er ook gezegd dat hij er wel over heen zou groeien. Toen hij naar het voortgezet onderwijs ging leek alles goed te gaan. Maar vanaf zijn 16e kwamen de problemen pas echt. Hij begon te zwerven en op een gegeven moment hebben wij hem los moeten laten. Sinds vier jaar weet hij dat hij het syndroom van Asperger heeft. De psycholoog die hem behandelde was duidelijk. Grijp weer aan wat je als kind goed heeft geholpen en ga biologisch voedsel eten. Hij zwerft nog steeds.

    Onze jongste zoon heeft dertien stemmen in zijn hoofd. Diagnose: Schizofrenie met een autistische stoornis. Vanaf het begin zijn mijn zoon en ik het eens geweest; geen medicijnen. Het gaat goed met hem. Uiteindelijk heeft hij meer last van zijn autistische trekjes dan van zijn stemmen.Komt nog bij dat onze zoon zeer hoog-sensitief is. Gelukkig herkende ik dat omdat ik zelf hoog-sensitief ben als gevolg van één of meerdere bijna-doodervaringen. Ik weet uit ervaring dat bepaalde medicijnen daardoor labiliteit veroorzaken waardoor je niet meer goed functioneert. Het is mijn ervaring dat autisme en hoog-sensitiviteit raakvlakken hebben. Het overladen worden door omgevingsfactoren is daar wel het beste voorbeeld van. Er is nog veel te onderzoeken op dit gebied. Voor mij is wel duidelijk dat er veel kinderen die het stempeltje ADHD krijgen in principe misschien wel hoog-sensitief zijn en juist Door het gebruik van Rivalin en dergelijke in een neerwaartse spiraal terecht kunnen komen.

  • Regina says:

    Thanx voor dit artikel.. Heb zelf ADHD (ja echt, en nee ik ben niet alleen druk maar heb enorm last met concentratie e.d.). Was zo spuugzat van enkelevrienden op facebook die het artikel ‘ADHD us een verzonne ziekte’ deelde.. Ik weet gewoom dat ik ADHD heb en ja ik gebruik ook ritalin, en nee ik b en niet verslaafd.. Soms doe ik het oik een keertje zonder…

  • Martijn says:

    Ik ben een volwassen man, met de diagnose ADHD en volg de discussie over dit onderwerp met gekromde tenen… Om te beginnen wil ik iedereen vragen om tijdens deze discussie te bedenken, dat mensen die lijden aan deze aandoening, opmerkingen dat ADHD een mode ziekte is, als kwetsend ervaren, omdat ons brein, door haar complexiteit, moeilijk te doorgronden is en een diagnose moeilijker te stellen is, dan bij veel andere aandoeningen, zijn de gevolgen van deze aandoening heel reeel. Ik kan uit eigen ervaring mede delen, dat het leven met ADHD geen pretje is, maar gelukkig bieden de medicaties vaak goed resultaat, zo ook in mijn situatie. Ik slik nu circa 8 jaar Ritalin en ik zal eerlijk zijn het is niet altijd roze geur en maneschijn, er zijn bijwerkingen zoals overmatige transpiratie, hoofdpijn en gewrichtspijn, desondanks deze bijwerkingen blijf ik Ritalin door slikken. Ik heb nog nooit iets gemerkt van afhankelijkheid, ik heb regelmatig periodes, dat ik geen medicatie slik en ik kan dan goed merken, wat de gevolgen hiervan zijn. Ritalin heeft voor een omslag in mijn leven gezorgd, omdat ik Ritalin op latere leeftijd ben gaan slikken, kan ik stellen dat er een leven voor en een leven na de Ritalin is. Ik hoor wel eens verhalen over misbruik van Ritalin en ik keur ieder misbruik van Ritalin ten zeerste af, maar ik vind het belachelijk, dat er mensen zijn, die om deze rede het voor geschreven gebruik van Ritalin aan banden willen leggen. Uit eigen ervaring kan ik mede delen, dat de werking van Ritalin op mij een heel ander effect heeft dan waarvoor mensen het recreatief gebruiken! Ik hoop dat de medische wetenschap in de nabije toekomst meer duidelijkheid kan geven over deze aandoening en dat er in de tussentijd een respectvolle en genuanceerde discussie over dit onderwerp wordt gevoerd, zoals we dat ook zouden doen bij andere aandoeningen.

  • NEK says:

    Hallo!
    Ik ben ook zo’n adhd-er. Ik ben 46 jaar en ben sinds 2 jaar in het bezit van een diagnose.
    En sinds 2 jaar ben ik dan ook stevig bezig info te vergaren rond deze problematiek.
    Maar wat ik hier allemaal lees, doet mij enigzins verbazen en nog meer ergeren.
    Als adhd-er zijnde, heb ik nogal de neiging om zaken van meeredere kanten te bekijken.
    (out of the box!!)
    Laat dat nu mijn sterkste eigenschap zijn……*

    Wat mij is opgevallen (zonder wetenschappelijke onderbouwing, maar MET gezond verstand) :
    1) ADHD is niet verzonnen maar geconstateerd.
    2) Er worden inderdaad onterechte diagnoses gesteld.
    3) Er word flink aan verdiend.
    4) Er zijn heel veel mensen die baat hebben bij medicatie.

    Toch hangt er een schemerige sfeer rondom de feiten.
    De feiten……zijn er simpelweg nog niet.
    Dat verklaard wat mij betreft de welles/nietes discussie.

    De verwijzing naar alu-hoedjes en complotdenkers is hier dan ook vrij beledigend.
    Ook ik vertrouw big pharma niet. Neemt niet weg dat ik alle mensen die hier jarenlang onderzoek naar hebben gedaan, wel degelijk serieus neem.
    Alsmede de mensen die zich niet zomaar iets wijs laten maken.

    Niet EEN adhd-er is het zelfde.
    Een geval op zich.

    Met dit in het achterhoofd is een “mening” gewoon maar een mening.
    Zelfs als is die wetenschappelijk onderbouwd.
    Welke wetenschap???
    Van die ene die zijn opname in de dsm-criteria wil bewerkstelligen?
    Dan verwijs ik u toch door naar Merc,Bayer e.d.
    Want hoe wetenschappelijk onderbouwd dan ook, als big pharma er niets aan kan verdienen, zal er geen criteria komen.

    Eindconclusie:
    ADHD bestaat, medicatie werkt, maar zoals altijd ligt misbruik in welke vorm dan ook om de hoek.

  • Paula Snijders says:

    ADHD niet bestaan, heb je ff een momentje dan ga ik al die mensen die last hebben van mijn zogenaamde ADHD symptomen even optrommelen ( ik vrees dat de ruimte hier niet toereikend zal zijn helaas hahahaha )
    Ow ik dacht ik blijf erin toen ik die onzin las : ADHD een verzonnen ziekte, mijn vriend waarmee ik samenwoon zegt daarop dan moeten ze jou maar even 1 maandje in huis nemen, komen ze er nog wel op terug .
    De discussie wel of geen medicatie : dat beslist de peroon die het moet nemen, hoe hooghartig zijn al die mensen om voor anderen denken te kunnen bepalen wat goed is . De bemoeienis van mensen die er niks mee te maken hebben in het dagelijks leven stoort mij enorm . Bemoei je er niet mee, tenzij je een kind hebt met ADHD dan ligt dit natuurlijk anders . Ik ben 45 jaar en op latere leeftijd gediagnosteerd en dit gebeurde uiterst zorgvuldig, ik heb rapporten uit mijn jeugd en verslagen van een kinderarts waar toen al van MBD werd gesproken . En ik kan u verzekeren dat na de diagnose alles op zijn plek viel . Ik heb dagelijks te maken met de symptomen van een diagnose die kennelijk niet bestaat, ik zal het de volgende keer zeggen als mensen mij te druk vinden dat dit niet kan gezien ADHD niet bestaat hahahaha nog prettige dag allemaal

  • Sandra says:

    Dus als ik het goed heb begrepen…ADHD bestaat. Het is een benaming van een groep mensen met gelijksoortige symptomen van dien aard. Echter worden veel kinderen en volwassenen ten onrechte als ADHD er bestempeld…waardoor de echtheid van ADHD minder serieus wordt genomen. En nu begrijp ik waarom slechte diagnoses wantrouwen opwekt.

  • Ruben van Ravenswaaij says:

    ADHD bestaat en het is geen ziekte maar een aangeboren stoornis.
    Zelf ben ik gediagnosticeerd voor ADHD gecombineerde type.
    Hoe kom je daar achter? Ervaar structureel terugkomende problemen.

    Het beweren dat het niet bestaat is als wanneer je verkouden bent beweren dat verkoudenheid niet bestaat.
    Alleen kun je verkoudenheid zien en direct aantonen.
    Bij ADHD kan dit niet meteen en je moet het ook maar aannemen van een arts. En dan heb je complottheorieën die hier natuurlijk op in spelen.

    ADHD denk je te herkennen aan een kind wat erg druk is. Maar kinderen zijn niet de enige die ADHD hebben. Ik heb het ook (ja ja nog steeds) en ervaar nu dan wel andere problemen als voorheen maar dat beschouw ik als ouder worden.

    Ik ben ervan overtuigd dat het inderdaad zoals dr. Eisenberg het beschrijft een overschatte stoornis is en de diagnose te vroeg wordt gesteld.
    Niet om de farmaceutische industrie te spekken, maar om het lastige kindje in de klas te kalmeren.

    Omdat ik erg benieuwd was naar het filmpje heb ik het dus gekeken.
    De beelden zijn nagesynchroniseerd in het Duits.
    Het filmpje waarin hij het zou toegeven is bewerkt en met opzet wordt de andere 30 minuten niet uitgezonden.

    Overigens, dr. Eisenberg moest nog geboren worden toen ADHD voor het eerst op papier kwam. In 1902 werd het beschreven door dr. George Still, een Britse kinderarts. In 1937 werd het nog eens genoemd door de arts Charles Bradley die medicatie testte op moeilijk hanteerbare jongens, in eerdere testen had hij opgemerkt dat pillen die toen gebruikt werden als afslankmiddel een positieve werking hadden op ADHD.
    1947 kreeg het de naam MBD (minimal brain damage) omdat ze toen aannamen dat het een beschadiging was in de hersenen. In 1967 werd dit als maar twijfelachtiger en werd het veranderd naar MBD (minimal brain disfunction). In 1970 werd het duidelijk dat het niet een kinderziekte is die na de puberteit weer wegtrekt 60% van de gediagnosticeerde hebben hier op latere leeftijd nog steeds last van.

    Nergens staat iets over Dr. Eisenberg beschreven. Ook in de biografie en discografie van Dr. Eisenberg zelf staat nergens iets beschreven over een onderzoek waar specifiek ADHD wordt genoemd. Dr. Eisenberg is niet de grondlegger van ADHD en heeft zelf nooit onderzoek gedaan naar stimulerende middelen als een methylfenidaat.

    Kortom, die complottheorieën bestaan uit valse informatie. Het erge is dat dankzij de complottheorieën de geloofwaardigheid van ADHD minder wordt en dat mensen die er echt last van hebben de zorg niet willen terwijl ze er wel baat bij hebben.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Nieuwste column
Politie Eindhoven weigert lastige vragen te beantwoorden
Dat het Openbaar Ministerie niet gediend is van 'lastige' vragen wisten we al. Bij de politie heerst echter dezelfde mentaliteit.
Lees verder...
Nu verkrijgbaar!
Fictie
Na de non-fictie ben ik mij nu ook gaan wijden aan het schrijven van (Engelstalige) fictie.
Lees hier verder